Nieuwsberichten

Er is al geruime tijd een discussie gaande over vakmanschap binnen de solarbranche.

In diverse publicaties wordt het gebrek aan vakmanschap aangehaald. De ene partij zegt dat het de spuigaten uitloopt, de andere partij haast zich om te zeggen dat het allemaal wel meevalt, want er zijn meer dan 300 erkende solarteurs.

 

Maar hoe zit het nu eigenlijk en hoe weet u of uw installatie wel of niet is aangelegd door een vakman of een cowboy?

 

Om te beginnen wil ik stellen dat het hebben van een erkenning of certificering, geen enkele garantie bied op vakmanschap. Door de jaren heen ben ik , in uiteenlopende functies, betrokken geweest bij vele tenders, van klein tot groot.

Zo ben ik onder andere betrokken geweest bij grootschalige installaties voor de consumentenmarkt van Nuon, Zonnepaneelvoordeel, de actie voor regio Arnhem Nijmegen en Rivierenland, PV privé actie van DSM, Vereniging Eigen huis 2 tot en met 5, Ichoosr, LTO en nog wat andere collectieven.

Als Wélektro zijn we ingeschakeld door diverse partijen, voor zowel realisatie als inspecties.

Hierdoor heb ik een behoorlijk breed beeld gekregen van de markt en haar kracht, maar ook de tekortkomingen…..en dat zijn er nogal wat.

 

Door eigen ervaring durf ik te stellen dat meer dan 50% (en dat vind ik zelf een voorzichtige schatting) van de zonnestroom installaties in ons land op een of andere manier niet voldoen aan de norm- en regelgeving.

Ja, ik ben het met u eens, dat is een behoorlijk forse uitspraak. Ik kan er natuurlijk naast zitten, maar als ik de aantallen realisaties bekijk waar ik betrokken bij ben geweest als inspecteur en als servicebedrijf (uitvoeren van herstelwerkzaamheden), en waar tekortkomingen zijn aangetroffen, dan denk ik echt dat mijn schatting nog wat aan de lage kant is. Gelukkig zijn er behoorlijk wat bedrijven die de afgelopen jaren leergeld hebben betaald, en ook daadwerkelijk actie hebben ondernomen en hun processen hebben verbeterd.

Kwaliteit werd weer een belangrijk speerpunt, en men besefte dat je niet voor een dubbeltje op de eerste rang kunt zitten.

Het op pad sturen van gedetacheerde “handige mannen” , die vaak voor minder dan 25 euro per uur als zzp’er uitbetaald kregen, bleek geen sterke zet te zijn, en een aantal bedrijven koos ervoor om weer echte vakmensen in te schakelen. Elektrotechnische installatiebedrijven met erkenning, zegelrecht, VCA certificaat en uiteraard ook bijbehorende verzekeringen zoals een CAR montageverzekering.

Helaas zijn er ook partijen die blijven volhouden dat er wel geïnstalleerd moet worden met goedkope handige mannen, met alle gevolgen van dien. Zo zit er hier in het midden van het land een grote installateur waar de eigen vaste medewerkers 1 voor 1 het veld moeten ruimen voor gedetacheerde “monteurs” die over het algemeen niet beschikken over de juiste ervaring, opleiding en certificeringen.

 

Solarteur is een echt vak bestaande uit 3 disciplines: AC montage, paneelmontage, en DC montage.

Om met het ogenschijnlijk makkelijkste deel te beginnen, wil ik graag uitleggen wat er komt kijken bij de montage van de zonnepanelen op een dak.

Het monteren van de dakhaken en de onderconstructie is op zich geen raketkunde. Toch zijn er voorschriften, veiligheidsregels en daarnaast moet er goed gekeken worden naar constructieve zaken zoals dakbelasting. Is het dak wel geschikt voor het te plaatsen gewicht, is de dakbedekking van een plat dak niet te oud of is het aangebrachte grind niet te veel verkleeft met het bitumen?

Voor een pannendak geld dat men goed in de gaten moet houden of tengels, panlatten en dakbeschot wel geschikt zijn voor het dragen van de gehele constructie.

Verder dient men rekening te houden met afstand tot dakranden, dakkapellen , dakramen en andere obstakels. Dergelijke zaken dienen ook na aanleg van de zonnepanelen nog bereikbaar te zijn voor schoonmaak en onderhoudswerkzaamheden immers?

 

De AC en DC montage vallen beide in principe onder de elektrotechnische kant van een zonnestroominstallatie. Toch bestempel ik het als twee aparte disciplines.

Aan de DC zijde hebben we de maken met hoogspanning, waarvoor andere of aanvullende voorschriften gelden binnen de norm.

Het werken met hoge DC spanning is gevaarlijker dan werken met 230 volt laagspanning en brengt behoorlijke risico’s met zich mee.

Een monteur dient dit beseffen, en vaak ontbreekt het aan inzicht en vakkennis, waardoor de risico’s alleen maar groter worden en de kans op ongevallen toeneemt.

Voor de AC zijde geld dat er in de wetgeving staat dat er niet onder spanning gewerkt mag worden.

Toch beschikt  meer dan 50% van de installateurs die zonnestroom systemen aansluiten, niet over zegelrecht.

Aangezien er nog een heel groot gedeelte van de meterkasten in Nederland niet beschikt over een hoofdschakelaar, mogen deze installateurs dus geen werkzaamheden uitvoeren in en aan uw meterkast.

Om spanningsvrij te kunnen werken, dienen immers de hoofdzekeringen van de netbeheerder te worden verwijderd, en daarvoor moet de verzegeling verbroken, en moet  na de werkzaamheden weer opnieuw verzegeld worden.

Het gros van de installateurs werken toch gewoon onder spanning met alle gevolgen van dien.

Een veel voorkomend probleem is het volgende: Als er onder spanning een extra automaat voor uw installatie moet worden aangesloten in de meterkast, dan dient men bestaande bedrading aan te passen. Vaak gaat dit gepaard met het zomaar losschroeven van de fase en nul leiding, en worden er 2 nieuwe draden bijgestoken. Echter, op het moment van het losschroeven van de klemverbinding van de nul leiding, ontstaat er wat wij noemen een “zwevende nul” Bij een zwevende nul ontstaat er kortstondig een hele hoge weerstand, waardoor de teruggevoerde spanning terug kan slaan de installatie in, met als gevolg dat gevoelige elektronica defect kan raken. In de praktijk ben ik al vele defecten tegen gekomen aan printplaten van cv ketels, noodverlichtingsarmaturen, maar ook adapters van spelconsoles, laptops, printers of beeldschermen. Deze kunnen deze plotselinge piek niet verwerken en raken overbelast met defect als gevolg.

 

Het zijn slechts enkele voorbeelden van waar men op moet letten, en wat er mis kan gaan.

Zoals eerder gezegd is een gecertificeerd of erkend bedrijf niet altijd een garantie dat de werkzaamheden ook correct worden uitgevoerd.

Bedrijven die gebruik maken van uitzendkrachten of gedetacheerde zzp’ers hebben vaak niet de capaciteit om alles te controleren wat er op de werkvloer gebeurd, terwijl dit eigenlijk wel zou moeten!

Daarnaast zijn er ook zzp’ers zonder vakdiploma’s , maar met jarenlange ervaring, die wel altijd conform de wet- en regelgeving werken. Goed en fout treft men dus aan bij alle soorten installateurs.

Een opdrachtgever dient zich echter bewust te zijn dat hij , door de Wet Keten Aansprakelijkheid, (mede) verantwoordelijk is voor hetgeen er afspeelt tijdens de installatie van de zonnestroom installatie, en doet er derhalve verstandig aan om te kiezen voor een installateur die al geruime tijd kan aantonen dat er altijd conform de norm- en regelgeving wordt gewerkt, en daarnaast zelf ook op te letten tijdens de realisatie of men zich aan de spelregels houd.

Vaak is het zo dat de goedkopere partijen het niet zo nauw neemt met deze spelregels. Men is van mening dat de klant toch niet overal verstand van heeft, dus gaat men met de materialen het dak op via een ladder, wordt er geen gebruik gemaakt van valbeveiliging, en als men wel gebruik maakt van beveiliging, dan is het vaak de keuze voor een persoonlijk beschermingsmiddel zoals een valharnas met vallijn.

Een ieder die ooit zijn VCA certificaat heeft behaald weet dat dit niet de juiste keuze is! Collectieve valbeveiligingen gaan ten alle tijden voor persoonlijke valbeveiliging, en het opbouwen van een rolsteiger in combinatie met een RSS dakrandbeveiliging verdient altijd de voorkeur.

In meer dan 90% van de situaties is dit uitstekend toe te passen.

Toch zeggen veel installateurs dat het te ingewikkeld is, kost te veel tijd, en de investering voor dergelijk materieel vind men te hoog.

Waar men geen rekening mee houd, is dat als er een ongeval plaats vind, men simpelweg niet verzekerd is!

Het is hetzelfde als rijden zonder rijbewijs…..het kan wel en zolang het goed gaat is er niets aan de hand. Maar zodra je betrokken raakt bij een ongeval, ben je zonder rijbewijs te allen tijde aansprakelijk maar niet verzekerd, waardoor je zwaar in de problemen komt.

Dankzij de wet ketenaansprakelijkheid, hebben overheid en verzekeraars de mogelijkheid om de schade te verhalen bij de volgende in de keten, en dat is over het algemeen de opdrachtgever!

 

Wijs uw installateur er dus altijd op dat hij zich dient te houden aan de regels:

Veilig werken conform Arbowetgeving

Veilig werken conform NEN1010 en overige normen en praktijkrichtlijnen.

Nooit werken onder spanning

 

Op die manier kunt u ook zelf bijdragen aan een betere kwaliteit in onze branche en worden de cowboys langzaam maar zeker buitenspel gezet.

 

Er zijn natuurlijk wel diverse “keurmerken” die er alles aan proberen te doen om de branche gezonder te krijgen.

Zo zijn er onder andere Holland Solar en Zonnekeur, brancheverenigingen die alleen installateurs toelaten die beschikken over de juiste papieren en erkenningen.

Toch ben ik van mening dat er in de branche meer samenwerkt moet worden door iedereen in de gehele keten, om tot echte verbeteringen te komen.

Bij Holland Solar en Zonnekeur tref je bijvoorbeeld groothandels die ook installateur spelen. Volledig gekwalificeerd, beschikken over de juiste erkenningen, maar toch wordt er gewerkt op een manier die absoluut niet toelaatbaar is.

Dat kan ook niet anders als je de prijzen bekijkt die dergelijke partijen uitgeven aan de monteur die de panelen uiteindelijk installeert. Een ploeg van 2 man moet een installatie van bijvoorbeeld 11 panelen realiseren voor een bedrag van 300 euro! Daar gaat nog een kleine 50 euro af voor AC materialen, en dan blijft er dus 250 euro over voor 2 monteurs!

Om dan nog enigszins iets te kunnen verdienen moet je 2 installaties op een dag gaan realiseren, en dus maakt men voor de snelheid geen gebruik van collectieve valbeveiliging, en worden ook andere voorschriften met voeten getreden.

 

Het zou goed zijn als we gezamenlijk vast stellen dat de tijd van stunten met prijzen afgelopen moet zijn,  en er, door de gehele keten, gewerkt moet gaan worden met eerlijke prijzen met eerlijke marges.

Het leveren van kwaliteit kost geld, maar installeren op basis van grote aantallen omdat je de grootste wilt zijn, resulteert in mindere kwaliteit, en op de lange duur voor nog hogere kosten!

Sturen op kosten geeft immers een lagere kwaliteit, terwijl sturen op kwaliteit lagere kosten als gevolg heeft.

 

If you pay peanuts, you get monkeys!

 

In de onderstaande fotogallerij treft u enkele voorbeelden van onveilige en gevaarlijke situaties!

 

Ik wens iedereen hele fijne feestdagen en een gezond en zonnig 2016!

 

Wim van Dijk Welektro Solaringenieur

 

 

 

 

 

DC bekabeling niet vastgezet en geen aarde aangebracht

DC kabel niet vastgezet en geen aarde aangebracht

Geen beveiling

Geen valbeveiliging en materialen via ladder

Geen valbeveiliging en materialen via de ladder

Ac voeding aan de waterleiding gebonden met ty raps

String indeling niet goed ontworpen, omvormer overbelast en uitgebrand

Bekabeling via de rookgasafvoer naar buiten, kans op lekkage koolmonoxide!

Door het niet juist klemmen van de voeding voor de zonnepanelen is de fasedraad gesmolten

Geen valbeveiliging en de materialen via de ladder het dak op

Door het niet correct vastzetten van de interne bedrading van de meterkast brand de boel uit